Origin Identity Card  -  2009







Το Origin Identity Card είναι ένα διαδραστικό έργο που χρησιμοποιεί τη μορφή και τη λειτουργία ενός από τα κατεξοχήν διοικητικά εργαλεία προσδιορισμού της ανθρώπινης ταυτότητας —της επίσημης ταυτότητας— για να μετατοπίσει το ερώτημα «ποιος είμαι;» από το κοινωνικό και πολιτικό πεδίο προς την ίδια την καταγωγή του είδους.
Στη θέση της εθνικότητας, της φυλής, της θρησκείας ή οποιασδήποτε άλλης κοινωνικής ταξινόμησης, η Origin Identity Card αναγνωρίζει μία πρωταρχική ιδιότητα: ο κάτοχός της αποτελεί μια ιδιαίτερη, μοναδική φυσική οντότητα του είδους Homo sapiens. Η κάρτα δεν πιστοποιεί επομένως την ένταξη σε ένα κράτος ή σε μια κοινότητα· πιστοποιεί συμβολικά την καταγωγή από το ίδιο το ανθρώπινο είδος.
Ο μοναδικός αριθμός κάθε ταυτότητας και η παράλληλη αναφορά στον παγκόσμιο πληθυσμό τοποθετούν το άτομο μέσα σε δύο ταυτόχρονες κλίμακες: ως ένα ανεπανάληπτο πρόσωπο και συγχρόνως ως έναν ανάμεσα σε δισεκατομμύρια ανθρώπους που μοιράζονται την ίδια εξελικτική καταγωγή.

Η γραφειοκρατική γλώσσα της ταυτότητας αντιστρέφεται. Ένα αντικείμενο που συνήθως χρησιμοποιείται για να διακρίνει, να ταξινομεί και να καθορίζει ποιος ανήκει πού, εδώ λειτουργεί ως υπενθύμιση εκείνου που προηγείται όλων αυτών των διαχωρισμών. Πριν από κάθε υπηκοότητα υπάρχει το σώμα· πριν από κάθε κοινωνικό προσδιορισμό υπάρχει η βιολογική καταγωγή· πριν από το «εγώ» ως πολίτη υπάρχει το «εγώ» ως οργανισμός.

Το έργο επιχειρεί έτσι μια πράξη αυτοαναγνώρισης μέσα στον εξελικτικό καθρέφτη. Ο άνθρωπος επανατοποθετείται στο Βασίλειο των Ζώων, όχι ως ον αποκομμένο από τη φύση αλλά ως προϊόν της ίδιας εξελικτικής διαδικασίας που παρήγαγε τα υπόλοιπα είδη. Η αναγνώριση αυτής της συγγένειας επιχειρεί να αποδομήσει την ανθρωποκεντρική ματαιοδοξία του απόλυτου διαχωρισμού.

Σε μια εικαστική σύνθεση που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, το πρόσωπο της καλλιτέχνιδας αντιπαρατίθεται με εκείνο ενός χιμπατζή, ενώ και στις δύο μορφές χρησιμοποιούνται τα ίδια ανθρώπινα μάτια. Η επέμβαση αυτή μετατρέπει το βλέμμα σε κοινό σημείο αναγνώρισης και υπονομεύει το όριο ανάμεσα στο “ανθρώπινο” και το “ζωικό”: το βλέμμα του Homo sapiens επιστρέφει στον ίδιο μέσα από το πρόσωπο ενός συγγενικού είδους. Οι αλληλουχίες των A, C, G και T που διατρέχουν τις δύο μορφές λειτουργούν ως υπενθύμιση μιας βαθύτερης βιολογικής ιστορίας, προγενέστερης από κάθε κοινωνική ταυτότητα.




Εικαστική σύνθεση για το Origin Identity Card, 2009. Η καλλιτέχνις και ο χιμπατζής μοιράζονται το ίδιο βλέμμα, ενώ αλληλουχίες γενετικού κώδικα διατρέχουν τις δύο μορφές.

Μέσα όμως σε αυτή την επανατοποθέτηση αναδύεται ένα παράδοξο. Ο Homo sapiens διαθέτει έναν εξαιρετικά ανεπτυγμένο βιολογικό μηχανισμό πρόσληψης και επεξεργασίας πληροφορίας: τον εγκέφαλο. Μέσω αυτού μπορεί να σκέφτεται, να φαντάζεται, να αυτοπροσδιορίζεται, να δημιουργεί γλώσσα, πολιτισμό, επιστήμη και τεχνολογία και —κυρίως— να μετατρέπει τον ίδιο του τον εαυτό σε αντικείμενο παρατήρησης και γνώσης.

Η Origin Identity Card γίνεται έτσι περισσότερο από μια ταυτότητα καταγωγής. Μετατρέπεται σε μια μικρή τελετουργία αυτοεπίγνωσης: το ζώο που μπορεί να αναγνωρίσει ότι είναι ζώο, να ονομάσει το είδος του και να εκδώσει στον εαυτό του μια ταυτότητα που πιστοποιεί αυτή τη γνώση.

Η ίδια αυτή γνώση, όμως, που επιτρέπει στον άνθρωπο να αντιλαμβάνεται τη θέση του μέσα στη φύση, του δίνει ταυτόχρονα τη δυνατότητα να επεμβαίνει σε αυτήν, να μετασχηματίζει το περιβάλλον του και να παρεμβαίνει ακόμη και στη δική του βιολογική υπόσταση. Το έργο θέτει έτσι ένα ερώτημα που δεν αφορά μόνο την καταγωγή αλλά και την αυτογνωσία και την ευθύνη:

Τι σημαίνει για ένα είδος να γνωρίζει ποιο είναι;


Τρόπος συμμετοχής / λειτουργία του έργου

Κατά την ενεργή περίοδο του Origin Identity Card, κάθε συμμετέχων συμπλήρωνε τα προσωπικά του στοιχεία και παραχωρούσε μία φωτογραφία, η οποία τοποθετούνταν στην προκαθορισμένη θέση της κάρτας.
Σε κάθε ταυτότητα αποδιδόταν μοναδικός αύξων αριθμός και καταγραφόταν ο εκτιμώμενος παγκόσμιος πληθυσμός κατά τη στιγμή της έκδοσής της, σύμφωνα με τα δεδομένα του United States Census Bureau.
Η ταυτότητα έφερε τη γνήσια υπογραφή της καλλιτέχνιδος, πλαστικοποιούνταν και αποστελλόταν ταχυδρομικά στον κάτοχό της.
Κάθε εκδοθείσα Origin Identity Card αποτελούσε μέρος του συνολικού έργου, το οποίο διευρυνόταν με κάθε νέα συμμετοχή.


Ιστορική τεκμηρίωση

Η πρώτη επίσημη παρουσίαση του Origin Identity Card πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 19 Δεκεμβρίου 2009, στις 10:30 π.μ., κατά την τελετή έναρξης του Επιστημονικού Συνεδρίου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων της «Εβδομάδας Κάρολου Δαρβίνου», με θέμα «Κάρολος Δαρβίνος: η ζωή και το επιστημονικό έργο του».

Το έργο τελούσε υπό την αιγίδα του Ανθρωπολογικού Μουσείου του Πανεπιστημίου Αθηνών και παρουσιάστηκε επίσης στην Art-Athina 2010.

Το έργο Origin Identity Card παραμένει σήμερα ανενεργό ως προς την έκδοση νέων φυσικών ταυτοτήτων. Εξετάζεται, ωστόσο, η δυνατότητα επανενεργοποίησής του σε ψηφιακή μορφή, με την αυτόματη έκδοση μοναδικών Origin Identity Cards και τη δημιουργία ενός διαρκώς διευρυνόμενου ψηφιακού αρχείου συμμετοχών